Geen betekenis

In 1999 werd de Mars Climate Orbiter door NASA gelanceerd om de atmosfeer van Mars te bestuderen. Het ruimtevaartuig kwam op 23 september 1999 aan bij Mars, maar in plaats van netjes in een baan om de planeet te komen, ging het mis.


De oorzaak was eenvoudig en opvallend. Het Engelse deel van het team - Lockheed Martin- werkte met het imperial system, in pound-seconds, terwijl NASA rekende in het metrische systeem, in newton-seconds.

Het debat over jeugdsport doet mij denken aan dit langs elkaar heen praten.

Aan de ene kant staan “puristen” die direct op scherp staan zodra er sprake is van puntentelling bij jonge kinderen. Aan de andere kant staan “puristen” die vinden dat zonder puntentelling en kampioenschap of ranglijsten je al snel “watjes” creëert.

Alleen ik denk niet dat het zinvol is om het debat te reduceren tot “puntentelling wel of niet?”.

We kunnen in deze discussie niet om het Noorse jeugdsportmodel heen. Vaak is dat de aanleiding of het eindpunt van een gesprek over jeugdsport. Er zitten – dat vind ik ook – veel waardevolle ideeën in. Tegelijkertijd moeten we oppassen voor een te simpele vertaling.

Noorwegen is niet Nederland. Wij kennen geen bra, rolig, kos en du får prøve igjen. De cultuur en daarmee de manier waarop sport georganiseerd is, verschilt wezenlijk van die van Nederland. Wat daar werkt, is niet zomaar één-op-één te kopiëren.

Daar komt nog een misverstand bij. In Noorse jeugdwedstrijden wordt gewoon met punten gespeeld. Een set volleybal gaat daar nog steeds tot 25 punten.

Misschien is dit wel het juiste moment om het gesprek zuiver te voeren. We zijn in Nederland bezig om het jeugdvolleybal anders vorm te geven. Juist daarom is het goed om dit debat zorgvuldig te voeren en een Nederlandse oplossing te vinden.

Dat is overigens iets waar we in Nederland niet sterk in zijn. Of het nu gaat over stikstof, woningbouw, asielbeleid of klimaat: discussies schieten vaak onnodig snel uit naar het uitwisselen van standpunten door kampen die met verschillende eenheden denken.

Zodra het over jeugdsport gaat, hebben we het over puntentelling of kampioenschappen. Terwijl dat volgens mij niet de kern van de discussie is.

Het gaat om betekenis.


Exact de discussie die Lockheed-Martin en NASA hadden moeten voeren.

Er is niets mis met winnen of verliezen. Wedstrijden mogen spannend zijn, met uitslagen en punten. Dat hoort bij sport. Dus tellen of een dagwinnaar bij Volley Stars, ik zie het bezwaar niet.

Kampioenschappen? Voor de ouders die roepen: "mijn kind vind er niks aan want hij kan niet kampioen worden." Van wie hebben ze dat idee eigenlijk? Precies!

De impact moet beperkt blijven. Geen lange doorwerking in ranglijsten van het resultaat die kinderen met zich meedragen en waar vooral de omgeving mee aan de haal gaat. Verlies is bovendien geen therapeutische middel of de voorbereiding op het harde leven dat nog gaat komen. 

Dat is in feite wat in de Noorse sport wordt geprobeerd: niet het verdwijnen van punten, maar het loskoppelen van resultaat en status. De betekenis van resultaat weghalen. Het resultaat zegt niks over wie je bent. Of wat je kunt worden. Dat is een wezenlijke revolutie.  

De reden waarom is daarbij belangrijk.

Vrijwel elk onderzoek laat zien: kinderen sporten vooral voor plezier, om samen met vrienden te spelen en om beter te worden in iets wat ze leuk vinden. Niet omdat ze op jonge leeftijd al bezig zijn met winnen of verliezen als doel.

Toch hebben volwassenen vaak de neiging om sport vooral langs die prestatielijn te organiseren. Wie wint, is beter. Wie beter is, is succesvoller. Betekenis geven aan het resultaat. Die fout maken we ook in ons eigen leven, totdat we ontdekken dat het niet om die succesvolle carrière ging. En het roer omgooien en aanmelden bij “Ik Vertrek”. Die fout hoeven we onze kinderen niet op te leggen.

Uiteindelijk zorgt een te sterke nadruk op selectie en prestatie er voor dat we kinderen verliezen voor de sport. En dat is misschien wel het meest zorgelijke effect.

Met een nieuw jeugdvolleybal kunnen we juist veel kinderen behouden, zodat mijn blog over volleybal over vijftien jaar ook nog wordt gelezen.

O ja, de ruimtesonde stortte roemloos neer. Aan ons om dat bij het volleybal te voorkomen.

Reacties