Volleybal op tv; frustratie als businessmodel

Het internationale volleybalseizoen op tv is weer begonnen. Vroeger zette ik braaf alle wedstrijden van de Volleyball Nations League in mijn agenda. Midden in de nacht, vroeg in de ochtend — geen probleem. Koffie erbij, klaar voor uren kijkplezier.

Dit jaar is het anders. En niet in positieve zin.

De versnippering van sportrechten — een sluipende ontwikkeling die al jaren door de sportwereld waart — heeft nu ook het volleybal definitief bereikt. Bij het voetbal begon het ooit met het legendarische debacle van Sport7: een commerciële zender opgezet door onder meer de KNVB, Endemol en de NOS. Het project hield het precies 129 dagen vol. Tegenvallende kijkcijfers, forse kritiek, financieel gesloopt.

Maar in plaats van dat als doodlopende weg te beschouwen, gingen we vrolijk verder. Via Canal+, Eredivisie Live (opgericht door de clubs zelf), FOX Sports en uiteindelijk: ESPN.

Elke stap: minder kijkers, hogere prijzen, meer exclusiviteit, minder bereik.

In de jaren negentig keek je gewoon World League bij de NOS. Jan Stekelenburg op zaterdag- en zondagmiddag. De Olympische Spelen integraal, elke vier jaar, zonder abonnement.

Toen kwam televisie via internet. Dat leek een democratisering van sport: meer aanbod, meer bereik, lagere drempels.

De praktijk? Formule 1: Viaplay. Europees voetbal: Ziggo. Wielrennen: Eurosport. Basketbal: ESPN. Een aanzienlijk deel van de Olympische Spelen: achter een betaalmuur.

En volleybal? 

Tot voor kort kon ik de VNL nog via Ziggo volgen. Inmiddels zit het achter de volgende muur: Volleyball TV. De nieuwste trend is dat sportbonden hun rechten niet meer verkopen, maar zelf exploiteren via een eigen platform — gericht op een kleine, loyale niche.

Als we dit doortrekken: HockeyTV, SnookerTV, JeuDeBoulesTV, OnderwaterhockeyTV. Elk met een eigen app, een eigen maandbedrag, een eigen wachtwoord dat je altijd kwijt bent.

Misschien moet ik me aanpassen. Binnenkort lanceer ik SSB-TV: Setup, Smash & Blog TV. Voor €9,99 per maand vier videoblogs over hoe sport op televisie structureel wordt gesloopt.

De kijker ziet door de streams het bos niet meer. Laat staan een fatsoenlijke wedstrijd.

Soms heeft het nog charme. De gratis Nevobo-streams met enthousiast maar amateuristisch commentaar. Of een obscure Koreaanse link voor Nederland–Korea om zeven uur ’s ochtends. Het heeft iets romantisch. Maar romantiek bouwt geen sport.

Uiteindelijk draait het om geld. Maar wie alleen denkt in euro’s en een beperkte groep liefhebbers maximaal laat betalen, begrijpt niet hoe je een sport laat groeien. Sport leeft van zichtbaarheid. Van toevallige kijkers die blijven hangen. Van kinderen die op zaterdagmiddag iets zien en denken: dat wil ik ook.

De directeur van de Nevobo wil graag trots, las ik. Dat mag. Maar trots op iets wat nauwelijks zichtbaar is, is ingewikkeld. Volleybal heeft geen exclusiviteit nodig. Het heeft bereik nodig. Miljoenen potentiële kijkers. Nieuwe fans. Dat is de zuurstof van een sport.

Zonder dat verdwijnt volleybal achter een digitale muur. Als niche. Als herinnering.

Voor mij is ‘volleybal kijken’ inmiddels ‘bloggen over volleybal kijken’ geworden. Mijn agenda is leeg. De zomer ineens ruim.

Tenzij iemand nog een gouden streamtip heeft.