Ik hou van paradoxen.
Ze laten op een mooie manier zien waar de beperkingen van ons denken zitten. Je denkt dat je logisch redeneert, tot je ontdekt dat je redenering je precies brengt op een plek waar het niet meer klopt.
Neem: alle bloggers liegen.
Als dat waar is, lieg ik dus ook. Maar dan is de uitspraak 'alle bloggers liegen' een leugen, immers ik lieg en dus liegen niet alle bloggers.
Volg je het nog?
Als blogger lieg ik niet alleen, ik schrijf er ook nog blogs over. Over leugens, bijvoorbeeld. Of over paradoxen, omdat ik daar nu eenmaal van hou.
Neem het schip van Theseus, waar ik eerder al eens over schreef. Als je alle onderdelen van een schip vervangt, heb je dan nog hetzelfde schip?
Of de soritesparadox. Die naam komt van het Griekse woord sōritēs, afgeleid van sōros, en betekent hoop. Niet de hoop van hoop doet leven maar een hoop als in een hoop zand. Als je er één korrel afhaalt, is het nog steeds een zandhoop. En als je dat blijft doen, bij welke korrel houdt het dan op een zandhoop te zijn?
Ik ben er inmiddels achter dat er ook minder leuke paradoxen zijn. Zoals de paradox van de vooruitgang.
Je begint als jonge, onervaren trainer. Je leert over techniek, over oefeningen en over het opbouwen van trainingen.
Je wordt een betere trainer. Je trainingen zitten beter in elkaar, je begrijpt het spel steeds beter en je ziet sneller wat spelers nodig hebben.
Er is succes en clubs vragen je voor grotere uitdagingen. Je wilt meer bereiken. Dat zijn allemaal tekenen van vooruitgang.
Het merkwaardige is dat er onderweg ogenschijnlijk niets fout gaat. Toch verandert onderweg je hobby.
Je begon omdat je graag met volleybal bezig was. Maar op een bepaald niveau, zo blijkt, ben je vooral bezig met randvoorwaarden en het managen van verwachtingen.
Je voert gesprekken, werft spelers, vangt teleurstellingen op en probeert conflicten in de kiem te smoren. Je bent bezig met een team, beleid, ouders, spelers, clubs, maar steeds minder met volleybal.
Wetende dat je nooit alle puzzels opgelost krijgt. Dat sommige problemen niet op te lossen zijn, dat sommige verwachtingen niet samen gaan, hoe goed je ook je best doet.
Het gaat er in trainersopleidingen verrassend weinig over. We leren je hoe je spelers beter maakt, hoe je trainingen opbouwt en hoe je het spel analyseert. Maar weinig over het managen van verwachtingen, het omgaan met teleurstellingen of het oplossen van conflicten.
Naarmate je verder komt als trainer, wordt niet het volleybal maar dat wat eromheen hangt een groter deel van je werk. Net als bij de zandhoop verandert er steeds maar een korrel. Tot je op een dag ontdekt dat je als trainer onder de randzaken bent bedolven.
Misschien is dat een belangrijke reden waarom veel trainers afhaken? Niet omdat ze het spel niet meer leuk vinden, niet omdat ze geen goede trainer meer zijn, maar omdat dat wat ze doen, steeds verder af staat van wat ze er ooit zo leuk aan vonden.
Het is niet uniek voor trainers. Artsen willen patiënten beter maken, leraren willen leerlingen iets leren. Toch besteden ook zij een steeds groter deel van hun tijd aan administratie, verantwoording, protocollen en andere zaken die maar zijdelings met zinvol werk te maken hebben. Bij hen speelt overheidsbeleid een grote rol.
Bij trainers ligt dat ingewikkelder. Er is geen wet die voorschrijft dat je steeds betere teams moet trainen, hogerop moet komen of meer verantwoordelijkheid moet nemen.
Vaak ontstaat die verandering geleidelijk. Je krijgt een kans, grijpt die aan en leert ervan. Je neemt meer verantwoordelijkheid, omdat je dat aankunt. Je stelt hogere doelen, omdat je denkt dat je daar klaar voor bent.
Allemaal vooruitgang.
Tot je op een dag terugkijkt en je afvraagt hoe je door al die vooruitgang steeds verder afgeraakt van wat je ooit zo leuk vond. Wanneer was het vooral volleybal en wanneer werden randzaken de hoofdzaken? De dag dat je denkt, waar doe ik het allemaal voor?
Er blijken paradoxen te bestaan waar je hart niet sneller van gaat kloppen, maar je hoofd wel van op hol slaat.
Misschien komt die dag. Misschien schrijf ik er zelfs wel een blog over.
Reacties
Een reactie posten